Hardox Sac

İsveçli SSAB'ın aşınma plakası markası olan Hardox, sertliğini alaşımdan çok ısıl işlemden alır: levha ısıtılıp suyla soğutulur, ardından temperlenir. Adın sonundaki rakam, Brinell sertlik düzeyini işaret eder.

Taş, kum ya da cevher sürekli akan bir yüzeyde sıradan yapı sacı hızla incelir ve değiştirilmesi gerekir. Hardox'ta ise sertlik levha kesitinde belli bir aralıkta tutulduğundan aynı yüzey çok daha uzun süre görev yapar; makine daha az durur.

Bu yüzden Hardox, siyah sacın bir kalınlık satırı gibi değil ayrı bir ürün olarak fiyatlanır. Siyah sac bedelinden çıkarım yapmak yanıltır, çünkü sınıf, kalınlık ve ebat tutarı birlikte değiştirir.

Sık düşülen yanılgı: Hardox tek bir kalite kodu sanılır. Gerçekte markanın içinde 400'den 600'e uzanan, sertliği iki katına yaklaşan bir sınıf ailesi vardır.

Hardox 400, 450, 500 ve 600 sınıfları: sertlik bandı farkı

SSAB'ın Türkiye ürün programında Brinell sertlik aralıkları şöyle yer alır: 400 sınıfı 370-430, 450 sınıfı 425-475, 500 sınıfı 450-540 (SSAB ürün veri sayfasından alınan değer), 600 sınıfı 550-640 HBW. Extreme sınıf HBW yerine 57-63 HRC ile tarif edilir ve her değer kalınlığa göre oynayan bir banttır.

Sertlik yükseldikçe yüzey yavaş yıpranır, fakat plaka pahalanır ve kesimde, bükümde, kaynakta işçilik zorlaşır. SSAB, 450 sınıfını 400 sertlik sınıfındaki aşınma çeliklerinin yaklaşık 50 HBW üzerinde konumlandırır.

• Hardox 400: işlenmesi en rahat ve en ekonomik basamak.
• Hardox 450: bükülebilirlik ile ömür arasında dengeli orta yol.
• Hardox 500: kırıcı astarı, kepçe ağzı gibi sert çalışan bölgeler.
• Hardox 600: şekil verilmeyen, en sert yüzey isteyen parçalar.

Karar yalnız sertliğe bağlanmaz: parçanın darbe görüp görmediği, bükülüp bükülmediği ve kaynaklı olup olmadığı da sınıf seçimini yönlendirir.

Hardox sac fiyatını belirleyen unsurlar

Bir Hardox siparişinin tutarını dört unsur belirler: hangi sertlik sınıfı istendiği, plakanın kalınlığı, ebadı ve sipariş edilen miktar. Listede her kalınlığın ayrı bir satırı bulunmasının nedeni, kilo bedelinin kalınlıkla yer değiştirmesidir.

Sertlik tarafında 500 ve üzeri sınıflar üretimi güçleştirir, bu da plaka bedeline yansır. Kalınlıkta ince ve kalın plaka aynı kilo bedeliyle gelmez. Ölçü standart levhadan saparsa kesim ve artık maliyeti eklenir. Miktar büyüdükçe ton bazlı hesap, küçüldükçe kilo bazlı hesap anlamlı olur.

İki fiyatı kıyaslarken yalnız sonuç tutara bakmak yerine sınıfın, kalınlığın, ebadın ve birimin eşleştiğini doğrulayın; yoksa iki rakam farklı ürünleri anlatıyor olabilir.

Hardox sac fiyatları ne kadar? KDV hariç liste

Kalınlığa göre okunan KDV hariç güncel bedeller şöyledir: 6 mm için 136,85 ₺/kg, 10 mm için 136.875,00 ₺/ton. Metrekare karşılığı da tabloda yer alır; 8 mm levha 8.595,50 ₺/m² tutar.

Tabloda her kalınlığın kilo, ton ve metrekare bedeli aynı satırda durur. İki fiyatı kıyaslamadan önce ikisini de aynı birime getirin; biri kg, diğeri levha başı fiyat veriyorsa fark gerçeği yansıtmaz.

• Ton bedeli, paket ve tonajlı alımda kıyas ölçüsüdür.
• Kilo bedeli, kesilmiş parçada ve az adette işe yarar.
• Metrekare bedeli, kalınlık sabitken alan başına maliyeti hızlıca gösterir.

Rakamlara KDV dahil değildir; kesim, büküm ve nakliye ayrı hesaplanır.

! Fiyatlar yol göstermek içindir (toptan). Stok hareketi tutarı etkileyebilir; sipariş öncesinde doğrulama yapılmalıdır.

Hardox sac ölçüleri: kalınlık ve ebat seçenekleri

Güncel listedeki kalınlıklar 20, 15, 12, 10, 8, 6, 5 ve 4 mm'dir. Birim ağırlık, kalınlığın 7,85 ile çarpılmasıyla bulunur: 4 mm'de 31,4, 10 mm'de 78,5, 20 mm'de 157 kg/m². Plakanın eni ve boyu sipariş sırasında ayrıca yazılır.

Tablodaki kilo değerleri hesapla bulunmuştur; fiilen tartılan plaka kalınlık toleransı yüzünden bundan az çok ayrılabilir. Çok geniş ve ince plakalarda taşıma ve kesim sırasında eğilme riski de hesaba katılmalıdır.

Kesilecek parçaların boyutları baştan biliniyorsa plakayı artık bırakmadan bölebilecek bir ebat seçmek, maliyeti en çabuk düşüren adımdır. Boy uzadıkça yükleme ve indirme koşulları da önceden konuşulur.

Hardox eşdeğeri var mı? AR400 ve AR500 ile fark

Piyasada AR400, AR450 ve AR500 adlarıyla dolaşan aşınma çelikleri vardır. Sertlik basamağı olarak Hardox'un yanına konabilirler; fakat SSAB'ın markasını ve belgesini taşımazlar, o yüzden birebir karşılığı değil, benzer sınıfı sayılırlar.

Gerçek kıyas üç şeye bakarak yapılır: belgede yazan sertlik aralığı, ulaşılabilen kalınlık kapsamı ve teslim koşulları. İsimler birbirine denk düşse de kimyasal bileşim, tokluk ve kaynak tepkisi üreticiden üreticiye farklıdır.

Markalı Hardox gerekiyorsa bunu sipariş yazısında açıkça belirtmek, büküm ve kaynak şartlarını da doğrudan üreticinin önerisinden almak gerekir.

Hardox sac kesme ve şekillendirme

Hardox plaka plazma, lazer veya oksijenle kesilir, bükülür ve kaynaklanır; sertlik arttıkça her adımda daha fazla dikkat gerekir. Bükme yarıçapı, ön ısıtma ve ilave tel seçimi için SSAB'ın yayımladığı güncel işleme önerileri esas alınır.

Bükme yarıçapı katsayısı ya da ön ısıtma derecesi burada verilmez; bunlar sınıfa, kalınlığa ve teslim durumuna göre değişir, hatalı bir rakam parçada çatlama riski doğurur. Atölyeye girmeden önce üreticinin işleme belgesi açılmalıdır.

Genel not olarak: kesilen kenarın sertleşebileceğini, delik ve bağlantı noktalarının tasarımda önceden planlanması gerektiğini ve kaynakta düşük hidrojenli ilave tel seçilmesi gerektiğini bilin. Kesim ve büküm hizmeti istenirse çizime sınıf ve kalınlık da eklenir.

Hardox sac nerelerde kullanılır, örnekler

Hardox'un en çok görüldüğü yerler maden ocakları, taş kırma tesisleri, iş makineleri, geri dönüşüm hatları, çiftlik ekipmanları ve hazır beton santralleridir. Kasa tabanı, kazıcı uç, astar levhası ve besleme oluğu tipik parçalardır.

• Kamyon ve damper kasaları, yük boşalırken sürtünen taban ve duvar yüzeyinde.
• Ekskavatör kepçesi ve kesici bıçaklarda, kazı sırasında hem sürtünme hem çarpma altında.
• Kırıcı ve eleklerde, parçalanmış taşın geçtiği astar levhalarında.
• Beton mikseri tamburunda ve atık ayrıştırma bantlarında, kum ve çakıl aşındırdığı yerlerde.
• Pulluk ucu gibi toprakla temas eden tarım parçalarında.

Doğru sınıf, malzemenin sertliğine, akış hızına ve çarpma etkisine göre seçilir; bu konuda SSAB'ın uygulama kılavuzu yol gösterir.

Hardox sertliği HBW olarak verilir: HRC karşılığı nedir?

Hardox 500 için SSAB'ın verdiği değer 450-540 HBW'dir (SSAB ürün veri sayfasından alınan değer); sınıf Brinell üzerinden anlatılır. HRC arayanlar için çevrim tablosu yaklaşık bir okuma verir. Üreticinin HRC ile açıkladığı tek sınıf Extreme'dir ve değeri 57-63'tür.

İki ölçek farklı yöntemlerle ölçülür (EN ISO 6506 ve ISO 6508) ve aralarındaki dönüşüm kesin eşitlik değil tablo yaklaşığıdır. Bir ilanda Hardox 500 için tek bir HRC rakamı görüyorsanız o, çevrimden çıkmış bir tahmindir.

Belge istenirken sertliğin HBW cinsinden yazılmasını isteyin; HRC şart ise sertifikadaki ölçüm değeri esas alınır. Sertlik, kalınlık içinde aralığın bir yerinde durduğu için levhalar arasında küçük fark olağandır.

Hardox sac plaka tutarı nasıl bulunur?

Plakanın kilosu için önce alanı, sonra kalınlık katsayısını kullanırsınız: kg/m² = kalınlık × 7,85. Örneğin 8 mm için 62,8 kg/m² bulunur; 1500×6000 mm plaka 9 m² olduğundan yaklaşık 565 kg gelir.

Bir örnek daha: 2000×6000 mm ebadında 10 mm plaka 12 m² alana sahiptir; 12 × 78,5 işlemi 942 kg sonucunu verir. Bedeli bulmak için bu kilo kg fiyatıyla çarpılır, ton fiyatı esas alınacaksa 0,942 ile.

Parça kesimde işlem tersine ilerler: parçanın alanı çıkarılır, kg/m² ile çarpılarak kilo bulunur, ardından o kalınlığın satır fiyatı uygulanır. Sayfadaki hesaplayıcı aynı adımları alan, kilo, tutar sırasıyla yapar.

Hardox sac sipariş öncesi hazırlanacaklar

Sipariş vermek için sınıfı, kalınlığı, plaka ebadını ve adedi bildirmeniz yeterlidir. Bu dört bilgiyi telefonla veya WhatsApp üzerinden yazılı gönderirseniz fiyat doğru kalınlık satırından çıkarılır.

Sınıf olarak 400, 450 veya 500 yazılır; kalınlık 4 ile 20 mm arasındaki listeden seçilir; ebat bütün plaka ya da parça listesi şeklinde verilir; adet ve teslim adresi de nakliye bedelini hesaplamak için eklenir.

Parça listesi yazılı gelirse toplam ağırlık ve tutar tek cevapta çıkarılabilir. Beş adet 8 mm, 1500×6000 mm plaka yaklaşık 2.826 kg tutar; farklı tedarikçilerin fiyatları bu kilo üzerinden karşılaştırılır.

Merak edilenler: hardox sac sık sorulan sorular

Hardox sac denince ne anlaşılır?

SSAB'ın aşınmaya dayanıklı çelik plaka markasıdır. Isıl işlemle (su verme ve temperleme) sertleştirilir; 400, 450, 500, 550 ve 600 numaraları sertlik sınıfını gösterir. Madencilik ve iş makinesi gibi sürtünmenin yoğun olduğu işlerde kullanılır.

Hardox sac kaç kg, kalınlığa göre nasıl bulunur?

Kalınlığı milimetre cinsinden 7,85 ile çarparsanız kg/m² değerini bulursunuz: 4 mm'de 31,4, 8 mm'de 62,8, 12 mm'de 94,2. Toplam kilo için bu sayıyı plakanın metrekaresiyle çarpmak yeterlidir.

Hardox 500 sertliği kaç HRC?

Hardox 500 için üretici 450-540 HBW (SSAB ürün veri sayfasından alınan değer) aralığını verir. HRC karşılığı standart çevrim tablolarından yaklaşık okunur; SSAB doğrudan HRC yalnız Extreme sınıfı için bildirir (57-63 HRC). Kesin sertlik için sertifikaya bakılır.

Hardox 400 ile AR400 birbirinin eşi midir?

Hayır. AR400, SSAB markası taşımayan genel bir aşınma çeliği sınıfıdır. Hardox 400 ile aynı kullanım basamağında anılsa da bileşim ve işleme davranışı üreticiden üreticiye farklıdır; bu nedenle birebir eşdeğer denmez.

Hardox 450 hangi sertlik ve dayanımı sunar?

Hardox 450 sınıfının sertlik aralığı 425-475 HBW'dir. SSAB bu sınıfı 400 sertlik sınıfındaki aşınma çeliklerinin yaklaşık 50 HBW üzerinde konumlandırır. Aşınma ömrü ile şekillendirilebilirlik arasında dengeli orta sınıf sayılır; işleme için SSAB önerileri esas alınır.

Hardox nerede kullanılır?

Maden ve taş ocaklarında, iş makinelerinde, geri dönüşüm tesislerinde, tarımda ve beton santrallerinde kullanılır. Damper kasası, kepçe, kırıcı astarı gibi sürtünme ve darbe gören parçalar tipik örneklerdir; kalınlık çoğunlukla 6-20 mm arasındadır.

Hardox sac sertlik değerleri nasıl okunur?

Hardox sertliği HBW (Brinell) olarak aralıkla belirtilir: 400 sınıfı 370-430, 450 sınıfı 425-475, 500 sınıfı 450-540 (SSAB ürün veri sayfasından alınan değer), 600 sınıfı 550-640 HBW. Extreme sınıf için HRC kullanılır ve 57-63 HRC'dir.

Hardox fiyatları neden değişir?

KDV hariç güncel listede 6 mm Hardox sac 136,85 ₺/kg düzeyindedir. Fiyat sınıfa, kalınlığa ve ebada göre değişir; liste her kalınlık için ayrı satır içerir.